به گزارش راسخ، تحقیقات نشان میدهد اضطراب و فشار خون بالا میتوانند مستقیما بر یکدیگر تأثیر بگذارند. اضطراب میتواند باعث افزایشهای موقتی در فشار خون شود و افرادی که فشار خون بالا دارند، معمولا اضطراب بیشتری نسبت به افراد با فشار خون نرمال تجربه میکنند. همچنین تشخیص فشار خون بالا بهخودیخود میتواند منبع نگرانی و اضطراب باشد.
مکانیسم بیولوژیک اضطراب بر بدن
هنگام بروز اضطراب ناگهانی، بدن هورمونهای استرس مانند آدرنالین و کورتیزول ترشح میکند. آدرنالین باعث تندتر شدن ضربان قلب، افزایش موقتی فشار خون و حس هشیاری میشود. کورتیزول عملکردهای غیرضروری بدن را کند میکند تا انرژی برای مقابله با خطر فراهم شود. در این حالت رگهای خون نیز تنگتر میشوند.
این واکنش خودکار بدن، که به آن مبارزه یا گریز میگویند، یک سازوکار بقا است که انسانها و پستانداران در برابر موقعیتهای خطرناک از آن بهره میبرند. پس از از بین رفتن خطر و بازگشت آرامش، سطح هورمونها به حالت نرمال برمیگردد.
اثرات اضطراب بر بدن
اضطراب یک حس افراطی از هراس و نگرانی است که با علائم فیزیکی نظیر تعریق، تهوع و تنگی نفس همراه میشود. هرچند همه افراد گاهی دچار اضطراب میشوند، اما افراد با اختلالات اضطرابی این حس را به شدت و به صورت مکرر تجربه میکنند. برای مثال، فردی با اختلال اضطرابی ممکن است نتواند بخوابد، غذا بخورد یا از عرق خیس شود در حالی که فرد عادی تنها برای رسیدن به موقع به جلسهای مضطرب میشود.
علائم رایج اضطراب
اضطراب طیف وسیعی از علائم روانی و فیزیکی دارد که شدت آنها از خفیف تا شدید متغیر است تعریق و گرگرفتگی، بیقراری، تنش عضلانی، تپش قلب، تهوع و سرگیجه، تحریکپذیری عصبی، تنفس تند، هراس و نگرانی شدید، و مشکل در خواب. افراد با اضطراب مزمن این علائم را بیشتر تجربه میکنند و گاهی علائمی شبیه بیماریهای قلبی مانند درد قفسه سینه و تپش قلب را گزارش میدهند.
فشار خون بالا چیست؟
فشار خون نیرویی است که قلب برای پمپاژ خون در عروق به کار میگیرد. این فشار بسته به فعالیت و ضربان قلب متغیر است؛ مثلا در ورزش بالا میرود و در خواب پایین میآید. فشار خون بالا به حالتی اطلاق میشود که فشار مداما روی ۸۰/۱۳۰ میلیمتر جیوه یا بالاتر باشد. تقریبا نیمی از افراد بزرگسال دچار این مشکل هستند.
عوامل باعث فشار خون بالا
فشار خون بالا ناگهان رخ نمیدهد بلکه با گذشت زمان شکل میگیرد. عوامل مؤثر شامل عدم فعالیت بدنی کافی، سیگار کشیدن، سن بالا، رژیم غذایی پرنمک، مصرف الکل، ژنتیک، استرس مزمن، و بیماریهایی مانند دیابت، بیماری کلیه و آپنه خواب میباشند. برخی داروها مانند قرصهای ضدبارداری، استروئیدها و ضدالتهابهای غیراستروئیدی نیز میتوانند به طور موقتی فشار خون را بالا ببرند که پس از قطع دارو به حالت نرمال برمیگردد.
آیا اضطراب مزمن باعث فشار خون مداوم میشود؟
هرچند اضطراب بهتنها مستقیما باعث فشار خون مزمن نمیشود، اما حملات پانیک مکرر یا اضطراب روزانه متوسط تا شدید میتواند باعث افزایشهای مکرر فشار خون شود. این نوسانات مکرر اگرچه موقتیاند، اما به رگها و قلب آسیب میزنند و در درازمدت منجر به فشار خون مزمن میشوند. بدن نمیتواند بین استرس واقعی و استرس ناشی از اضطراب تمایز قائل شود، بنابراین در هر دو صورت هورمونهای استرس ترشح میشوند. درمان افسردگی و اضطراب میتواند نیاز بیماران قلبی به مراقبتهای اورژانسی را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد. توجه داشته باشید که اضطراب و فشار خون بالا میتوانند به طور جداگانه نیز رخ دهند.
درمان اضطراب
اختلالات اضطرابی قابل درمان هستند، اما تنها ۴۳ درصد از مبتلاها مراجعه به درمان میکنند. دلیل اصلی نگاه نادرست اجتماعی و کمبود اطلاعات صحیح است. دو رویکرد اصلی درمان عبارتند از
رواندرمانی شامل رویکردهای متنوعی مانند گفتگودرمانی و درمان رفتاری-شناختی است که به فرد کمک میکند افکار، رفتارها و هیجانات اضطرابی را شناسایی و تغییر دهد.
دارودرمانی داروهای ضداضطراب و ضدافسردگی میتوانند علائم را کاهش دهند، اما باید فقط توسط پزشک متخصص تجویز شوند. گروههای دارویی شامل مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI)، مهارکنندههای بازجذب سروتونین-نوراپینفرین (SNRI) و مهارکنندههای بتا میباشند.
ترکیب رواندرمانی و دارودرمانی اغلب موثرترین روش است. دارودرمانی بهتنها معمولا کافی نیست، اما رواندرمانی میتواند اثربخشی داروها را افزایش دهد. برخی داروهای اضطراب مانند مهارکنندههای بتا، ضربان قلب را کنترل کرده و گاهی برای اضطراب عملکردی به کار میروند.
درمان فشار خون بالا
برای کنترل فشار خون بالا، پزشک دارو تجویز میکند. همچنین تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی کمنمک و ورزش منظم بخش اساسی مدیریت فشار خون هستند. بیمار باید تنها با مشورت پزشک خود تصمیم بگیرد کدام درمان مناسبتر است و روتین چکآپ منظم فشار خون را رعایت کند.