خودروهایی که بدون تصادف جان می گیرند

به نقل از خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، هفدهم دی‌ماه در صحت علنی مجلس در سخنانی او گفت: “من با بازدید دقیق و کاملاً مطلع می‌گویم در شهرها و کلانشهرها، به غیر از او گفت و گو نیروگاه‌ها، در طول سال ۸۱ درصد مشکل مهم آلودگی هوا ناشی از خودروها و موتورسیکلت‌ها و این چنین نوشته عدم استاندارد سوخت است.”

قالیباف خاطرنشان کرد: “امروز در او گفت و گو نیروگاه ها حساسیت تشکیل شده اما زیاد تر آلودگی شهرهای بزرگ مربوط به این قسمت (خودروها و موتورسیکلت‌ها و سوخت غیراستاندارد) است و قانون را در این حوزه و از جمله در او گفت و گو مراعات استاندارد سوخت مراعات نمی کنیم.”

درخصوص سهم بالای خودروها و موتورسیکلت‌ها در آلایندگی هوا، که رئیس مجلس شورای اسلامی آن‌را ۸۱ درصد اظهار کرده، دو نوشته باید مورد نظر قرار گیرد؛ اول نوع و مقدار مصرف وسایل نقلیه و دوم کیفیت سوخت توزیعی است.

در نوشته نخست، خودروهای تشکیل داخل بر پایه نوع تکنولوژی به‌کار رفته، حتی در انواع صفر و تازه، مصارفی ۲ تا ۳ برابر استاندارد جهانی دارند. در این خصوص اخیرا جلیل سالاری، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با اشاره به نقش خودروها در مقدار بالای مصرف بنزین، با گفتن این که “باید به سمت تشکیل ماشین مطابق با استانداردهای بین‌المللی حرکت کنیم”، او گفت: “مصرف بنزین در سرزمین به طور میانگین برابر با ۱۱۶ میلیون لیتر در روز است که اگر خودروها با استاندارد بین‌المللی در سرزمین تشکیل می‌شد، مصرف بنزین در سرزمین ۶۰ میلیون لیتر در روز می بود و می‌توانستیم ۵۰ میلیون لیتر در روز صادرات داشته باشیم.”

او گفت: “ناوگان حمل نقل عمومی هم فرسوده شده و مصرف آن بالا است؛ این چنین بازدید پیمایش کارت‌های سوخت مشخص می کند مصرف سوخت خودروهای تازه بالاست.”

درواقع به حرف های معاون وزیر نفت، به‌خاطر مصرف بالای بنزین خودروهای تشکیل داخل، روزانه بیشتر از ۵۰ میلیون لیتر بنزین زیاد تر در قیاس با پیمایش ثابت با خودروهای استاندارد، سوزانده می‌بشود؛ یعنی روزانه آلایندگی ناشی از احتراق ۵۰ میلیون لیتر بنزین، به علت عدم التزام خودروسازان به تشکیل خودروی باکیفیت، به هوای سرزمین تحمیل می‌بشود.

در نوشته دوم که کیفیت سوخت است، معاون وزیر نفت معتقد است که “مثالهایی که سازمان حفاظت محیط زیست از بنزین توزیعی سرزمین گرفته و مثالهایی که همکاران خودمان گرفته‌اند، مشخص می کند که توزیع بنزین در سرزمین بر پایه استاندارد یورو در حال انجام است و اکتان بنزین نیز بر پایه استاندارد ملی است.”

به حداکثر مقدار مجاز تشکیل گازهای آلاینده تولیدی ناشی از احتراق خودروها بر حسب گرم بر کیلومتر  استاندارد آلایندگی یورو می‌گویند.  او گفت و گو استاندارد یورو که در اظهار معاون وزیر نفت وجود دارد، از استاندارد یورو ۱ تا یورو ۶ را می‌تواند شامل بشود که هر کدام شاخص‌های متغیری دارند. اولین استاندارد وضع شده توسط اتحادیه اروپا استاندارد یورو ۱ (Euro 1) در سال ۱۹۹۳ میلادی و تازه ترین آن، استاندارد یورو Euro 6 در سال ۲۰۱۹ میلادی است.

یقیناً در ایران استانداردهای یورو ۲ تا یورو ۴ زیاد تر مورد نظر است که به گمان زیاد منظور معاون وزیر نفت نیز باید این دو نوع استاندارد باشد.

بنزین شامل ترکیب ۱۵۰ نوع مادۀ گوناگون است که در تاثییر سوختن، تعداد بسیاری از این مواد به طور گازها و ترکیبات شیمیایی گوناگون داخل محیط می شوند. بنزین نامرغوب از مهم ترین دلایل آلودگی هوا است و همین امر جهت شده تا برخی کشورها قوانین زیاد سختگیرانه ای در خصوص مقدار آلاینده ها و کیفیت و مشخصات بنزین تولیدی وضع کنند.

این چنین مطابق اظهار معاون وزیر نفت، اکتان بنزین تولیدی ایران بر پایه استاندارد ملی است که این استاندارد به شماره ۴۹۰۴ مشخص می کند بنزینی که توزیع می‌بشود باید دارای حداقل عدد اکتان تحقیقی (RON) به مقدار ۹۵ و عدد اکتان موتوری (MON) به مقدار ۸۵ باشد.

مطابق حرف های معاون وزیر نفت، این استاندارد هم‌اکنون در رابطه بنزین توزیعی مراعات می‌بشود که یقیناً مطابق قانون، سازمان حفاظت محیط زیست باید نسبت به نظارت بر اجرای استاندارد ملی در قسمت بنزین توزیعی عمل کند.

این چنین مطابق استاندارد ملی ایران، حداکثر مقدار الفین‌ها در بنزین ۱۸درصد، آروماتیک‌ها ۳۵درصد و بنزن یک درصد مجاز است. از نظر دیگر، مقدار حداکثر مجاز گوگرد در بنزین ۵۰ PPM و مقدار سرب ۰.۰۰۵ گرم بر لیتر است.

اگر مقدار الفین‌ها، آروماتیک‌ها، بنزن و گوگرد در بنزین توزیعی از مقادیر استاندارد فراتر رود، آلایندگی ناشی از سوختن بنزین (روزانه به طور متوسط ۱۱۶ میلیون لیتر در ایران در سال ۱۴۰۲) از ابعاد گوناگون افزایش می‌یابد و اگر عدد اکتان بنزین از مقادیر استاندارد افت یابد، نوشته احتراق ناقص صورت می‌گیرد که علاوه بر صدمه زدن به ماشین، به تشدید آلایندگی هوا منجر می‌بشود.

قضیه احتراق ناقص این چنین می‌تواند ناشی از تکنولوژی پایین خودروهای تولیدی باشد، در برخی خودروهای تشکیل داخل، اساسا تفاوت محسوسی بین سوخت مصرفی (با استاندادر یورو ۵ یا یورو ۲) در مقدار آلودگی وجود ندارد. چرا که تکنولوژی پایین تشکیل سیستم احتراق ماشین جهت شده تا احتراق ناقص صورت گیرد و هیدروکربون نسوخته داخل هوا بشود، که یکی از دلایل پرمصرفی خودروهای تشکیل داخل همین قضیه است.

در واقع اگر صنعت خودروسازی سرزمین اصلاح بشود یا خودروهای خارجی استاندارد جای خودروهای تشکیل داخل بی‌کیفیت را بگیرند، علاوه بر افت قابل دقت تلفات ۲۰ هزار نفری در تصادفات جاده‌ای، تلفات سالانه ۲۰ هزار نفری ناشی از آلودگی هوا نیز به‌شدت افت می‌یابد، چرا که اساسا معضل مهم آلودگی هوا، (به جز کیفیت سوخت) مصرف بالای بنزین و احتراق ناقص در خودروها است.

انتهای مطلب/