تحقق ۱۱۲ درصدی درآمدهای نفتی در ۵ ماهه 1403_راسخ

محمد حسینی مستشار دیوان محاسبات سرزمین و عضو اسبق کمیسیون برنامه و بودجه محاسبات مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم در خصوص کارکرد بودجه‌ای دولت در ۵ ماهه نخست سال ۱۴۰۳ او گفت: با دقت به بودجه کل سرزمین در سال ۱۴۰۳، مقدار منبع های عمومی که شامل درآمدها، تملک دارایی‌های اندوخته‌ای و تملک دارایی مالی می‌شود، بالغ بر دو میلیون و ۵۶۲ هزار میلیارد تومان منبع های و مصارف پیش‌بینی شده است.

او گفت: در گذر از پنج ماه اول سال، روال وصول درآمدها با دقت به تقسیم‌بندی بودجه کل سرزمین، شامل او گفت و گو درآمدها، واگذاری دارایی‌های اندوخته‌ای و مالی، به این شرح است که طی این زمان موفق شدیم با دقت به شرایط اقتصادی سرزمین، نزدیک به ۵۴۲ هزار میلیارد تومان از حوزه مالیات و دیگر درآمدها کسب کنیم. با در نظر گرفتن ۵ دوازدهم بودجه، این مقدار نزدیک به ۸۲ درصد پیش‌بینی‌ها می بود که آن وصول شده است. در کل، ما توانسته‌ایم ۳۴ درصد کل پیش‌بینی‌ها را وصول کنیم.  در حوزه درآمدهای مالیاتی، شرایط ما نسبت به روال قبل بهبود یافته است و با دقت به پیش‌بینی افزایش درآمدهای مالیاتی در سال ۱۴۰۳ که نزدیک به ۲۵ تا ۳۰ درصد زیاد تر از سال قبل بوده، روال وصول مشخص می کند که از برنامه چندان عقب نیستیم.

تحقق ۱۱۲ درصدی درآمدهای نفتی در ۵ ماهه ۱۴۰۳

حسینی با اشاره به قسمت درآمدهای نفتی در بودجه سال ۱۴۰۳ او گفت: در خصوص واگذاری دارایی‌های مالی، عمده‌ترین فروش ما مربوط به نفت است. این چنین فروش اموال منقول و غیرمنقول نیز در این قسمت طبقه‌بندی می‌شود. مقدار وصولی در پنج ماهه اول سال ۲۷۸ هزار میلیارد تومان بوده که ۳۳ درصد کل و ۷۸ درصد از ۵ دوازدهم بودجه پیش‌بینی شده را محقق کرده است.

در حوزه نفت، از ۵۸۲ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده(در کل بودجه)، نزدیک به ۲۷۶ هزار میلیارد تومان وصول شده که در صورت محاسبه ۵ دوازدهم بودجه، این رقم معادل ۱۱۲ درصد تحقق یافته است و در قیاس با کل بودجه، این مقدار نزدیک به ۴۷ درصد می‌باشد. در خصوص اموال غیرمنقول، از ۶۲ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده، ما توانستیم ۲ هزار میلیارد تومان در پنج ماهه اول وصول کنیم و رقم تحقق‌یافته در این قسمت زیاد اندک بوده است.

درآمد ۱۱۸ هزار میلیارد تومانی دولت از فروش اوراق

او همین طور گفت: در حوزه واگذاری دارایی‌های مالی که شامل اوراق، واگذاری سهام، تسهیلات و برگشتی‌ها می‌باشد، از ۱۴۷هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده، جمعاً مقدار وصولی‌های ما رقم قابل توجهی بوده است. مقدار کل وصولی با دقت به شرایط جاری، نزدیک به ۱۱۰ درصد از ۵ دوازدهم بودجه و ۴۶ درصد کل بودجه وصول شده است. در این بین، از ۲۵۴ هزار میلیارد تومان اوراق، نزدیک به ۱۱۸ هزار میلیارد تومان درآمد وصول شده است. اما در رابطه با واگذاری سهام، از ۶۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی‌شده، تنها ۲۵ هزار میلیارد تومان تحقق یافته است.

این چنین در حوزه برگشتی‌ها، ۱۴ و نیم یا ۱۵ هزار میلیارد تومان از منبع های صندوق گسترش ملی، که در پیش‌بینی‌های اولیه لحاظ نشده می بود، به سرجمع درآمدهای تملک دارایی‌های اندوخته‌ای افزوده شده است. این منبع های مربوط به ۲۰ درصدی است که از صندوق گسترش ملی در سنوات قبل گرفته شده و در این پنج‌ماهه وصول شده و اکنون طبقه‌بندی شده است. از آنجا که این مبلغ در بودجه کل سرزمین پیش‌بینی نشده می بود، این تحول را باید مورد نظر داشت.

پرداخت ۴۳۰ هزار میلیارد تومان حقوق و مزایا در ۵ ماهه ۱۴۰۳

مستشار دیوان محاسبات سرزمین با گفتن این که در قسمت مصارف، سه حوزه عمده شامل هزینه‌های جاری، اعتبارات اندوخته‌ای و تملک دارایی‌های مالی وجود دارد، او گفت: با دقت به اعداد پیش‌بینی شده، کارکرد در هر قسمت متفاوت است. در حوزه هزینه‌های جاری، مبلغ مصوب آن نزدیک به یک میلیون و ۷۷۸ هزار میلیارد تومان است. قسمت عمده این هزینه‌ها مربوط به حقوق و مزایا است. از یک میلیون و ۱۹۵ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی‌شده برای حقوق و مزایا، تا به امروز نزدیک به ۴۳۰ هزار میلیارد تومان پرداخت شده است، که این رقم نزدیک به ۸۶ درصد از ۵ دوازدهم بودجه و ۳۶ درصد از کل پیش‌بینی‌ها را شامل می‌شود.

منبع های همسان‌سازی حقوق بازنشستگان فراتر از بودجه پرداخت شد

وی اصرار کرد: یکی از نکات مهمی که باید به آن دقت کرد، فراهم منبع های برای حقوق بازنشستگان است. در سال ۱۴۰۳، تا به امروز ۱۷۱ هزار میلیارد تومان از به این قسمت پرداخت شده است. این یعنی نزدیک به ۱۰۶ درصد از ۵ دوازدهم بودجه و ۴۴ درصد از کل پیش‌بینی‌ها تا بحال به صندوق بازنشستگی تخصیص یافته است. این نوشته از اهمیت اختصاصی‌ای برخوردار است و نیازمند دقت بیشتری است.

این نوشته مشخص می کند که با دقت به وصول درآمدها و احکام قانون بودجه، به‌اختصاصی او گفت و گو همسان‌سازی حقوق، منبع های پیش‌بینی‌شده برای صندوق دولت تا به امروز به‌صورت کامل و حتی فراتر از ۵ دوازدهم بودجه به صندوق پرداخت شده است.

پرداخت ۱۱۴ درصدی منبع های مربوط به یارانه‌ها

حسینی با اشاره به این که یکی از مسائلی که در این قسمت با آن روبه رو هستیم، او گفت و گو یارانه‌ها و ردیف‌های متفرقه است، او گفت: در طی این پنج ماه، ما در قسمت هزینه‌های جاری مبلغ ۸۹۴ هزار میلیارد تومان از پیش‌بینی ۸۷۸ هزار میلیارد تومان را پرداخت کرده‌ایم، یعنی ۱۱۴ درصد از ۵ دوازدهم بودجه محقق شده است و ۴۸ درصد از کل منبع های پیش‌بینی‌شده نیز پرداخت شده است. در رابطه با یارانه کالاهای اساسی، نیز مبلغ ۱۴ هزار میلیارد تومان در بودجه جاری پیش‌بینی شده می بود.

تخصیص ۳۵۲ هزار میلیارد تومان از بودجه عمرانی به بودجه جاری

وی با اصرار براینکه ما با یک تراز منفی روبه رو هستیم، او گفت: این یعنی درآمدهای عمومی وصول‌شده نسبت به هزینه‌های جاری ما ۳۵۲ هزار میلیارد تومان کمتر بوده است. یکی از نکات قابل دقت در این قسمت، تملک دارایی‌های اندوخته‌ای است. از درآمدهای پیش‌بینی‌شده برای تملک دارایی‌های اندوخته‌ای، که مبلغ ۴ هزار هزار میلیارد تومان بوده، در طی این پنج ماه، تنها ۴۵۵ هزار میلیارد تومان برای تملک دارایی‌های اندوخته‌ای پرداخت شده است، یعنی تنها ۲۷ درصد از ۵ دوازدهم و ۱۲ درصد از کل مبلغ.

در حالی که مقدار وصولی تملک دارایی‌های اندوخته‌ای ما به‌مراتب زیاد تر بوده و نزدیک به ۲۷۸۱ هزار میلیارد تومان بوده و ۷۸ درصد از ۵ دوازدهم آن در حوزه فروش نفت و اموال وصول شده است. این بدین معنی است که ما بخشی از این منبع های را در هزینه‌های جاری هزینه کرده‌ایم. این ۳۵۲ هزار میلیارد تومان از محل اعتبارات تملک دارایی‌های اندوخته‌ای که برای مطرح‌های عمرانی در نظر گرفته شده می بود، به فراهم هزینه‌های جاری تعلق یافته است.

جزئیات کسری ۷۵ هزار میلیارد تومانی در بودجه ۱۴۰۳

وی او گفت: در رابطه با تملک داریی‌های مالی نیز همین او گفت و گو وجود دارد و ما ۱۴۶ هزار میلیارد تومان وصول کرده‌ایم، در حالی که بازپرداخت ما ۶۸ هزار میلیارد تومان بوده است. این تفاوت، به همراه تنخواه گردان خزانه دریافت شده برای پرداخت‌ها منفعت گیری شد. به‌طور کلی و با لحاظ این دو رقم، ما با ۷۵ هزار میلیارد تومان کسری منبع های روبه رو هستیم که این مبلغ از محل ماده ۱۲۵ قانون محاسبات عمومی، یعنی منفعت گیری از سپرده‌ها(تنخواه‌گردان بانک مرکزی)، فراهم شده است.

سهم پررنگ خرید تضمینی گندم در کسری ۷۵ هزار میلیارد تومانی بودجه

مستشار دیوان محاسبات سرزمین در خصوص منبع های یارانه‌ها در بودجه عمومی دولت، او گفت: ما دریافت و پرداخت‌های قانونی را نیز در این قسمت داریم که دریافتی از این محل نزدیک به ۴.۵ هزار میلیارد تومان از محل عوارض قیمت افزوده‌ی سنوات قبل بوده است. در حالی که پرداختی‌هایمان نزدیک به ۳۹ هزار میلیارد تومان است. از این ۳۹ هزار میلیارد تومان، بخشی به سلامت و مالیات سلامت تعلق یافته و بخشی دیگر به هدفمندی یارانه‌ها برای پرداخت مطالبات گندم‌کاران و یارانه‌هایی که در قانون پیش‌بینی شده می بود پدارخت شده است. به عبارت دیگر، دولت نزدیک به ۳۹ هزار میلیارد تومان از منبع های خود را به یارانه کالاهای اساسی، به‌اختصاصی خرید گندم، و دیگر یارانه‌ها تعلق داده است. در حقیقت ۳۹ هزار میلیارد تومان از ۷۵ هزار میلیارد تومانی که جهت کسری بودجه دولت شده است، مربوط به یارانه است.

منفعت گیری ۸۶ هزار میلیارد تومانی دولت از تنخواه‌گردان بانک مرکزی برای پرداخت‌های یارانه‌ای

وی با گفتن این که دو عدد در خصوص تنخواه بانک مرکزی وجود دارد. یک عدد ۹.۵ هزار میلیارد تومان برای بودجه جاری و ۸۶ هزار میلیارد تومان برای تبصره ۸ بوده است، او گفت: این ۸۶ هزار میلیارد تومان برای تصفیه حساب‌ها و اجرای تبصره‌های قانونی منفعت گیری شده است. در این تبصره، دولت مجاز است تا ۳ درصد از منبع های پیش‌بینی شده را از خزانه و بانک مرکزی دریافت کند که مشکلی از نظر مراعات درصدها ندارد. اما به علت این که مصارف نسبت به منبع های فزونی یافته‌اند، ناچار شده است که از این محل فراهم کند. ماده ۱۲۵ قانون نیز اجازه می‌دهد که اگر دولت در منبع های خود با کسری روبه رو شد، از محل سپرده‌ها تا آخر سال فراهم نماید؛ و از این طریق، کسری ۷۵ هزار میلیارد تومان از منبع های فراهم شده است.

رشد نسبت تحقق درآمدهای بودجه نسبت به قبل

مسئله‌ای که می‌توان در اینجا نقل کرد، این است که هنگامی روال جاری را نسبت به قبل بازدید می‌کنیم، فهمید می‌شویم که از نظر حجم ریالی، رشد متناسبی نسبت به پیش‌بینی‌ها و دوره‌های قبل داشته‌ایم. با وجود نوساناتی که در برخی حوزه‌ها، به‌اختصاصی نفت، مشاهده شده است، کارکرد مرداد ماه نسبت به تیر و فروردین نشان‌دهنده رشد قابل‌توجهی بوده و قابل قبول به نظر می‌رسد.

کسری تراز ۲.۵ میلیارد دلاری تجاری در ۵ ماهه سال ۱۴۰۳

حسینی با اشاره به تغییرات حوزه تجارت خارجی او گفت: یکی از مباحث مهم دیگر، تراز تجاری است. در این عرصه، روال وصولی‌های تجاری نسبت به قبل بهبود یافته است. به گفتن مثال، قیمت صادرات کالاهای غیرنفتی در پنج‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۳ نسبت به زمان شبیه سال قبل، از نظر قیمت افزایش یافته است. در چهارماهه نخست امسال، ۱۲۵۹۲ هزار تن کالا به قیمت ۱۹.۹۴۹ میلیارد دلار دلار کالا داخل کردیم. در صورتی که در ۴ ماهه سال قبل ۱۱۹۰۷ هزار تن کالا داخل کردیم که قیمت آنها ۱۹.۶۴۹ میلیارد دلار بوده است. از نظر وزنی ناظر رشد ۶ درصدی واردات و این چنین رشد ۲ درصدی قیمت کالاهای وارداتی بودیم.

اما در قسمت صادرات، روال متغیری را ناظر هستیم. در سال ۱۴۰۳، ۴۷۹۷۸ هزار تن کالا به قیمت ۱۷.۴۶۳ میلیارد دلار صادر شده است، در حالی که در سال قبل و در همین زمان شبیه، ۴۶۱۰۹ هزار تن کالا صادر شده می بود. این نشان‌دهنده افزایش وزنی نزدیک به ۴ درصدی در صادرات امسال است. از نظر ارزشی نیز صادرات امسال به ۱۶.۱۴۸ میلیارد دلار رسیده که نزدیک به ۸ درصد افزایش نسبت به سال قبل داشته است.

او گفت: بیشترین مقدار صادرات ما به سرزمین چین بوده است، سپس عراق و بعد از آن امارات در رده‌های بعدی قرار دارند. در رابطه با واردات، در چهارماهه نخست، بیشترین واردات ما از امارات بوده است. سپس از سرزمین چین و بعد از آن سرزمین ترکیه. در نهایت، مقداری واردات از کشورهای اروپایی انجام شده که حجم آن چندان قابل دقت نیست.

در نتیجه در تامین منبع های ارزی خود از طریق صادرات و واردات، کسری تراز تجاری روبه رو بودیم. این تفاوت را باید از محل صادرات نفت و دیگر منبع های شبیه جبران کنیم.

افزایش شگفت ۳۵۲ درصدی هزینه‌های متفرقه به علت هزینه‌های انتخابات و مدیریت بحران

مستشار دیوان محاسبات سرزمین با اشاره به این که ردیف‌هایی در قسمت پرداخت‌ها تحت گفتن ردیف‌های متفرقه در بودجه جاری داریم، او گفت: ما برای این ردیف‌های جمعی خرجی ۹۱۳ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی برآورد مصارف داشتیم. در ۵ ماهه ۱۳۴۰ هزار میلیارد تومان(۳۵۲ درصد نسبت به پنج‌دوازدهم و ۱۴۶ درصد از کل) هزینه شده است. علت این افزایش هزینه‌ها به مجوزهایی بازمی‌گردد که در قانون، استناد بند م ماده ۲۸ قانون الحاق، به دولت داده شده است.

از محل جابه‌جایی منبع های از دیگر ردیف‌ها این افزایش به اختصاصی در رابطه با هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده همانند انتخابات و دیگر مسائل غیرمترقبه که در سال جاری اتفاق افتاده است. این هزینه‌ها از محل اعتبارات مدیریت بحران یا از سه درصد ماده ۱۰ قانون تنظیم برداشت شده‌اند. همه این موارد علتشده که رشد هزینه‌های جاری نسبت به پیش‌بینی‌های اولیه، به شدت افزایش یابد.

انتهای مطلب/