کشف اکسیژن تاریک در عمق ۴۰۰۰ متری اقیانوس‌ها؛ راز جدید درباره آغاز حیات

محققان انجمن علوم دریایی اسکاتلند (SAMS) پدیده‌ای غیر‌منتظره را کشف کرده‌اند که نام اکسیژن تاریک بر آن نهاده شده است. این یافتن می‌تواند دیدگاه علمی درباره نحوه آغاز حیات هوازی در سیاره زمین را بازنگری کند. محققان متوجه شدند که در اعماقی بیش از ۴۰۰۰ متری اقیانوس‌ها، جایی که هیچ نور خورشیدی به آن نفوذ نمی‌کند، اکسیژن به‌صورت طبیعی تولید می‌شود. شگفتی این کشف آن‌قدر زیاد بود که تیم تحقیق در ابتدا تصور کرد تجهیزات اندازه‌گیری دچار خطا شده است.

بر اساس گزارشی که شبکه سی‌ان‌ان (CNN) منتشر کرده، محققان هنگام مواجهه با داده‌های می‌زان اکسیژن در اعماق اقیانوس، ابتدا حسگر‌ها را معیوب پنداشتند؛ زیرا تمام مطالعات پیشین نشان می‌داد که موجودات در اعماق اقیانوس تنها اکسیژن مصرف می‌کنند و تولید نمی‌کنند. به‌طور کلی، موجودات فتوسنتزی مانند گیا‌هان، پلانکتون‌ها و جلبک‌ها برای تولید اکسیژن به نور خورشید نیاز دارند که تا اعماق دریا نمی‌رسد.

راز تولید اکسیژن در تاریکی کامل

مقاله محققان در مجله معتبر نیچر نشان می‌دهد که کلید این پدیده در کلوخه‌هایی نهفته است که به اندازه سیب‌زمینی‌اند و حاوی فلزاتی چون کبالت، نیکل و منگنز می‌باشند. این فلزات برای ساخت باتری‌های لیتیوم-یونی نیز حیاتی هستند. این کلوخه‌ها در عمق بیش از ۴۰۰۰ متری زیر سطح آب، در تاریکی مطلق، کف اقیانوس را پوشش داده‌اند. برای مقایسه، حطیمه کشتی تایتانیک در عمق حدود ۳۸۱۰ متری قرار دارد.

به نظر می‌رسد عناصر موجود در این کلوخه‌ها کارکردی مشابه باتری دارند. آزمایش‌های محققان نشان داد که هر کلوخه ولتاژی حدود ۰.۹۵ ولت تولید می‌کند و وقتی در کنار هم قرار می‌گیرند، ولتاژ به‌صورت قابل‌توجه‌ی افزایش می‌یابد. برای آغاز فرا‌یندی به نام الک‌ترولیز آب دریا — که در آن آب دریا به هیدروژن و اکسیژن تجزیه می‌شود — تنها ۱.۵ ولت نیاز است.

این کشف می‌تواند بینش بشر درباره ریشه حیات هوازی بر روی زمین را متحول سازد. محققان بیان می‌کنند برای آغاز حیات هوازی در این سیاره، باید اکسیژن وجود داشته باشد و تصور ما این بود که اکسیژن زمین توسط موجودات فتوسنتزی تأمین شده است. اما اکنون می‌دانیم که اکسیژن در اعماق دریا نیز تولید می‌شود، جایی که نور وجود ندارد. از این رو باید مجددا به پرسش‌هایی چون حیات هوازی از کجا آغاز شده است؟ بازگردیم.

با این حال، محققان تأکید می‌کنند که برای درک کامل ماهیت فرآیند تولید اکسیژن در اعماق زمین، تحقیقات گسترده‌تری بر روی این کلوخه‌ها و پدیده اکسیژن تاریک ضروری است.