هر دو جنگنده اف-۱۵ ایگل ساخت مک‌دونل داگلاس و اف-۱۶ فایتینگ فالکون ساخت جنرال داینامیکس، جنگنده‌های نسل چهارم برتری هوایی فوق‌العاده‌ای هستند، اما آیا می‌توان گفت یکی از آن‌ها بر دیگری برتری دارد؟ اف-۱۵ ایگل مقداری قدیمی‌تر است و در سال ۱۹۷۶ در خدمت نیروی هوایی ایالات متحده قرار گرفت، در حالی که اف-۱۶ فایتینگ فالکون دو سال بعد، در سال ۱۹۷۸، وارد خدمت شد.
پس از جنگ جهانی دوم، وقتی جنگ کره در ژوئن ۱۹۵۰ آغاز شد، کره شمالی و متحدان آن بهترین جنگنده جت آن دوره را در اختیار داشتند که برتری زیادی نسبت به همتایان غربی داشت میگ-۱۵ ساخت می‌کویان-گورویچ. در آن زمان، میگ-۱۵ و بال‌های متحرک متمایل رو به عقب آن بر آسمان مسلط بودند و آمریکایی‌ها را ناچار کردند که با عجله دست به طراحی جنگنده‌های بال متغیر خود، اف-۸۶ سابر ساخت نورث امریکن، بزنند. در طول جنگ ویتنام (۱۹۵۵ تا ۱۹۷۵)، نیاز به یک جنگنده برتری هوایی پیشرفته، پس از اینکه گمان می‌رفت این نقش منسوخ شده، دوباره خود را نشان داد.
میگ-۱۷ دو فروند اف-۱۰۵ تندرچیف آمریکایی ساخت کمپانی رپابلیک را که به پل تان هوا دعوا کرده بودند، سرنگون کرد. چیزی که جنگ ویتنام به آمریکایی‌ها نشان داد این بود که آن‌ها به یک جت با قابلیت مانور بالا برای آموزش بهتر خلبانان در نبرد‌های هوا به هوا نیاز داشتند.
در مورد اف-۱۵ ایگل ساخت مک‌دونل داگلاس
در اواخر سال ۱۹۶۵، وزارت دفاع ایالات متحده خواستار طراحی یک جنگنده تازه برتری هوایی چندمنظوره شد. هشت شرکت هواپیما‌سازی پیشن‌هاد خود را ارائه دادند که از میان آن‌ها چهار شرکت برای گسترش بیش‌تر انتخاب شدند. به جای ساخت یک هواپیما کوچک، سبک و با مانور‌پذیری بالا، تمرکز بر قدرت و برد بود.
با این کار، جنگنده‌های شوروی همانند میگ-۲۱ ساخت می‌کویان-گورویچ مزیت خود را در نبرد هوا به هوا حفظ می‌کردند. موشک‌های هوا به هوا که ارتش آمریکا به آن‌ها متکی بود، در نبرد‌های تن به تن هوایی کارایی خوبی نداشتند که منجر به نصب توپ شش لوله ام۶۱ والکان در جنگنده اف-۴ فانتوم دو ساخت مک‌دونل داگلاس شد. تجربه ویتنام به این نتیجه رسید که مانور‌پذیری بهتر از قدرت است.
در سال ۱۹۶۷، اتحاد جماهیر شوروی جنگنده ماک‌فوق‌الصوت تازه می‌کویان-گورویچ به نام میگ-۲۵ را در فرودگاه دوموددوو در نزدیکی مسکو رونمایی کرد. وقتی مهندسان این هواپیما را با ورودی‌های هوای آن به اندازه یک خودروی کوچک و بال‌های بزرگ متحرک دیدند، فکر کردند این جنگنده نه تنها سریع است، بلکه قابلیت مانور بسیار بالایی نیز دارد. آن‌ها نمی‌دانستند میگ-۲۵ اگرچه بسیار سریع است، اما به دلیل ساخت از فولاد ضد‌زنگ به جای آلومینیوم، مانور‌پذیری محدودی دارد.
در پاسخ به میگ-۲۵، نیروی هوایی ایالات متحده یک هواپیما دو موتوره با نسبت رانش به وزن نزدیک به ۱ بر ۱ و حداکثر سرعت ۲.۵ ماخ خواست. چهار شرکت پیشن‌هاد دادند و در دسامبر ۱۹۶۹ مک‌دونل داگلاس برنده اعلام شد.
جنگنده اف-۱۵ ایگل ساخت مک‌دونل داگلاس اولین پرواز خود را در ژوئیه ۱۹۷۲ انجام داد و در ژانویه ۱۹۷۶ وارد خدمت نیروی هوایی ایالات متحده شد.
| خدمه |
| طول |
| طول بال ها |
| ارتفاع |
| مساحت بال |
| وزن خالی |
| وزن ناخالص |
| حداکثر وزن برخاست |
| ظرفیت سوخت |
| موتور |
کاربرد
| حداکثر شدت |
| برد عملیاتی |
| برد فرا‌بری |
| سقف پرواز |
| نرخ صعود |
در مورد اف-۱۶ فایتینگ فالکون ساخت جنرال داینامیکس
برخلاف اف-۱۵ ایگل که از دو موتور توربوفن بعد‌سوز پرات اند ویتنی اف۱۰۰-پی‌و-۲۲۰ نیرو می‌گیرد، اف-۱۶ فایتینگ فالکون دارای یک موتور پرات اند ویتنی از نوع اف۱۰۰-پی‌و-۲۲۹ است. جنگ ویتنام به ایالات متحده نشان داد که اگر می‌خواهد بر جت‌های جنگنده شوروی برتری هوایی داشته باشد، باید یک هواپیما سبک‌وزن و با مانور‌پذیری بالا بسازد. در آن زمان، نیروی هوایی ایالات متحده تمایل چندانی به آغاز یک برنامه تازه نداشت، چون می‌ترسید ساخت یک جنگنده طراحی تازه، باعث تغییر مسیر بودجه و افت سرمایه‌گذاری در برنامه اف-۱۵ شود. وزارت دفاع در ۶ ژانویه ۱۹۷۲ درخواستی را در برنامه مفهوم جنگنده روز پیشرفته برای دریافت پیشن‌هادات منتشر کرد. مطالعات نشان داد که اکثر نبرد‌های هوا به هوا در ارتفاعات بین ۳۰ تا ۴۰ هزار فوت انجام میشود و این هواپیما باید بتواند با سرعتی نزدیک به ۱.۶ ماخ پرواز کند.
پنج سازنده هواپیما پیشن‌هاد دادند و پس از آن که متحدان عضو ناتو یعنی بلژیک، دانمارک، هلند و نروژ اعلام کردند که به دنبال یک جنگنده سبک‌وزن برای جایگزینی اف-۱۰۴ استای‌تر قدیمی ساخت لاکهید هستند، این پروژه شتاب بیش‌تری گرفت. در ۱۳ ژانویه ۱۹۷۵، نمونه اولیه وای‌اف-۱۶ برنده اعلام شد که بعد‌ها به اف-۱۶ تبدیل نام یافت.
خلبانان و خدمه نیروی هوایی علیرغم انتخاب نام شاهین مبارز، از این هواپیما به عنوان یک افعی یاد می‌کردند چون فکر می‌کردند بسیار بیش‌تر همانند یک مار سمی است تا یک پرنده شکاری. بسیار کوچک‌تر و سبک‌تر از هر جت جنگنده قبلی آمریکایی، اف-۱۶ اولین جنگنده‌ای بود که از تکنولوژی پرواز با سیم بهره می‌برد که به آن اجازه می‌داد مانور‌های ۹ جی را به طور موثر انجام دهد. نوآوری‌های دیگر شامل سیستم‌های آویونیک پیشرفته و یک کابین خلبان حباب‌شکل بود که به خلبانان امکان دید ۳۶۰ درجه را می‌داد. اف-۱۶ فایتینگ فالکون در ۱۷ اوت ۱۹۷۸ وارد خدمت نیروی هوایی ایالات متحده شد.
ویژگی‌ها و مشخصات کلی اف-۱۶ فایتینگ فالکون
| خدمه |
| طول |
| ارتفاع |
| طول بال ها |
| مساحت بال ها |
| وزن خالی |
| وزن ناخالص |
| حداکثر وزن برخاست |
| ظرفیت سوخت |
| موتور |
کاربرد
| حداکثر شدت |
| برد عملیاتی |
| برد فرا‌بری |
| سقف پروازی |
تفاوت‌های مهم بین اف-۱۵ و اف-۱۶ چیست؟
به طور خلاصه، اف-۱۵ برای قدرت و اف-۱۶ برای مانور‌پذیری ساخته شده است. وقتی اف-۱۶ در سال ۱۹۷۸ وارد خدمت نیروی هوایی ایالات متحده شد، به سرعت به هواپیمای تبدیل شد که تمام جت‌های جنگنده دیگر با آن مقایسه می‌شوند. اگرچه اف-۱۶ بسیار چابک با کارایی آیرودینامیکی استثنایی است، برد رزمی کوتاه آن را محدود می‌کند.
در مقابل، برخلاف اف-۱۵ که بیش از ۱۰۰ شکار موفق را ثبت کرده و هرگز در یک نبرد تن به تن هوایی شکست نخورده، اف-۱۶ تا این لحظه با هواپیمای دشمن درگیری هوا به هوا نداشته است. با این حال، همه چیز در حال تغییر است چون نیروی هوایی اوکرین به زودی اف-۱۶های اهدایی بلژیک، دانمارک، نروژ و هلند را دریافت خواهد کرد که بدون شک اولین و دشوار‌ترین آزمون نبرد هوایی مهم این جنگنده در خارج از نیروی هوایی ایالات متحده خواهد بود.
ممکن است بپسندید
-
افزایش چشمگیر رویاهای شفاف با اپلیکیشن اندرویدی؛ نتایج پژوهشی نورثوسترن
-
خوزه مونوز از ژانویه ۲۰۲۵ مدیرعامل هیوندای میشود؛ جانشین جاهون چانگ
-
مانور عملیاتی همراه اول در سیستانوبلوچستان: تست پایداری ارتباطات در شرایط بحرانی
-
اپل تولید مبدل لایتنینگ به جک ۳
-
LDN ۱۴۷۱؛ کشف شیته از یک ستاره نوزاد در ابر مولکولی برساووش