محسن گلستانی عدم شفافیت در مالکیت و جبران خدمات، عامل اصلی افول کسبوکارهای خانوادگی در ایران
به گزارش راسخ، محسن گلستانی در نشست حکمرانی مالکیتی که در سازمان مدیریت صنعتی برگزار شد، با اشاره به تجربه بازدید از یک کسبوکار خانوادگی فعال در حوزه فروش قلم، بیان کرد که تفاوتهای بنیادینی با آموزههای مدیریت بینالمللی وجود دارد. او تأکید کرد که در علم مدیریت کلاسیک، مسائل خانوادگی مورد توجه قرار نمیگیرد، در حالی که در مشاوره به کسبوکارهای خانوادگی باید تأثیر موضوعات غیرمدیریتی نیز محاسبه شود.
گلستانی افزود که تعداد زیادی از کسبوکارها از اساس به صورت خانوادگی راهاندازی میشوند. در مدل دیگری، برای بهرهگیری از نیروی کار ارزانتر از ظرفیت خانواده استفاده میشود. او توضیح داد که در بلوغ یک کسبوکار نیاز به حمایت نزدیکان احساس میشود و عملا یک کسبوکار خانوادگی شکل میگیرد. دسته سوم نیز در زمان انتقال مدیریت رخ میدهد و یک کسبوکار خانوادگی در انتقال مدیریت بین نسلی تشکیل میشود.
این کارشناس مدیریت بیان کرد که در این مدلها، در مراحل اول به مالکیت و توزیع ثروت دقت نمیشود، اما پس از بلوغ کسبوکار، مسائل مالی به برتری و پاشنه آشیل آن تبدیل میشوند. بر این اساس، از ابتدا باید چارچوبهای مالکیت شفاف باشد. گلستانی داراییهای کسبوکارهای خانوادگی را به دو دسته مادی و معنوی — از جمله برند و اعتبار اجتماعی — تقسیمبندی کرد و گفت که قطعا راهکار مشخصی برای قیمتگذاری داراییهای معنوی تعریف نشده است. او اشاره کرد که روانشناسی پول در گسترش کسبوکارهای خانوادگی نقش جدی دارد.
وی با بیان اینکه تله کسبوکارهای خانوادگی تجملگرایی است، گفت افراطگرایی از جنس سفرهای لوکس و تجملگرایی در زندگی روزمره، سپس از دوره پرچالش ابتدای کسبوکار، علت تحول فلسفه کسبوکار شده که باعث آسیبپذیر شدن آنها در برابر تغییرات مالی میشود.
گلستانی با اشاره به اینکه ساختارهای مالکیتی در چهار دسته گوناگون طبقهبندی میشوند، یادآور شد که تنها در یک دسته که مدیریت جداگانۀ تعریف شده، حاکمیت شرکتی اهمیت خواهد یافت. او با تأکید بر اینکه نگاه شرکتی به کسبوکارهای خانوادگی اهمیت قابل توجهی دارد، اصرار کرد که در این مدل حالت مالکیت روشن است و مبنای آن آورده، شراکت و تأثیرگذاری است.
این کارشناس حوزه مدیریت در پایان گفت بزرگترین مشکل کسبوکارهای خانوادگی در ایران نبود چارچوب آشکار در گفتوگوی جبران خدمات است.