تحقیقات ژنتیک راز مرد حماسه نورس را فاش کرد: قربانی قلعه سورسبورگ شناخت گردید

تحقیقات ژنتیک راز مرد حماسه نورس را فاش کرد قربانی قلعه سورسبورگ شناخت گردید, حماسههای باستانی نورس روایتی درامآلود از سال ۱۱۹۷ میلادی تدوین کردهاند؛ روایتی که بر اساس آن دشمنان به قلعه سورسبورگ در تروندهایم حمله کرده، مکان را ویران و جسد یک مرد را در چاه آب انداخته بودند. اکنون پس از گذشت بیش از هشت قرن، محققان با به کارگیری دانشهای جدید بتوانستهاند هویت این قربانی ناشناس را با دقت بالا آشکار سازند.

شواهد علمی حماسه را تایید میکنند مایکل مارتین، محقق دانشگاه علم و صنعت نروژ، بیان میدارد هرگز نمیتوان با صددرصد قطعیت ادعا کرد این استخوانها دقیقاً متعلق به فردی است که حماسه نام میبرد، اما مجموعه شواهد علمی و غیرمستقیم چنین قانعکننده است که در یک محاکمۀ فرضی، هیئت منصفه بدون تردید به این نتیجه خواهد رسید که قربانی شناسایی شده است. این نظر در گزارشی از گاردین منتشر شده که نشاندهنده اعتبار بالای یافتههاست.

حماسه سوره سیگوردسون و جنگ داخلی نروژ برای درک àn حادثه، باید با حماسه سوره آشنایی یابیم. این اثر زندگی پادشاه جاهطلب نروژی سوره سیگوردسون را در اواخر قرن دوازدهم میلادی روایت میکند، دورانی که نروژ در گرو بیثباتی سیاسی و جنگهای داخلی بود. حماسه شامل ۱۸۲ بیت است که توسط یک راهب ایسلندی تحت نظر خود پادشاه نگارش شده و شرح مفصلی از درگیریهای نظامی ارائه میدهد.

بر اساس این متن تاریخی، در سال ۱۱۹۷ میلادی، نیروهای باگلرها ــ دشمنان کاتولیک رومی طرفدار پادشاه ــ در حالی که مدافعان قلعه در حال غذا خوردن بودند، از یک دره مخفی به داخل دژ نفوذ کردند. آنها تمام اموال را غارت، ساختمانها را به آتش کشیدند و جسد یک مرد را با سر به چاه انداختند و دهانه چاه را با سنگها بستهاند.

از کشف أولیۀ ۱۹۳۸ تا بررسیهای مدرن موران نخستین بار در سال ۱۹۳۸، در عمق نزدیک به هفت متر شفت چاه، اسکلت انسانی را زیر لایههای سنگی کردند. با آغاز جنگ جهانی دوم و اشغال نروژ توسط نیروهای آلمان، حفاریها متوقف ماند و بقایای جسد در جای خود باقی ماند.

سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶، تیم باستانشناسی جدیدی کار را از سر گرفت و پس از حذف تپه زبالهای که نازیها در چاه انباشته بودند، استخوانهای مردی ۳۰ تا ۴۰ ساله با قد ۱.۷۵ متری را استخراج نمودند. جمجمه جدا شده، آثار ضربات شدید و بریدگیهای تیز داشت که احتمالاً قبل از مرگ وارد شده بود.

دادههای ژنومی جغرافیای ریشه فرد را مشخص کرد تحلیل توالی ژنوم یکی از دندانها اطلاعات شگفتانگیزی فاش ساخت این مرد موهای قهوهای روشن یا بُر و چشمان آبی داشت. مقایسه ژنوم او با نروژیهای معاصر نشان داد ریشه او به جنوب نروژ برمیگردد. این نکته حائز اهمیت است، چرا که مدافعان قلعه سورسبورگ اهل مرکز نروژ بودند، در حالی که محاصرهکنندگان (باگلرها) از جنوب میآمدند.

بنابراین امکان دارد قربانی یکی از نیروهای مهاجم بوده که به دلایلی توسط همیاران خود قربانی شده باشد. تاریخنگاری رادیوکربنی نیز سن استخوانها را حدود ۹۴۰ سال پیش برآورد کرده (با خطای ۳۰ سال)، که با کامل با زمان حمله به قلعه همخوانی دارد. محققان معتقدند این ممکن است اولین مورد باشد که اطلاعات ژنومی شخصیتی که در یک حماسه توصیف شده، با موفقیت بازیابی و تحلیل گردیده است.

نتایج کامل این پژوهش در مجله علمی آیساینس منتشر شده است.