تحول رسانه ملی با رویکرد پژوهشمحور: از نظرسنجی تا اثرسنجی و افزایش مخاطب

تحول رسانه ملی با رویکرد پژوهشمحور از نظرسنجی تا اثرسنجی و افزایش مخاطب, تحول در صدا و سیما تنها یک شعار مدیریتی نیست، بلکه ضرورتی ناشی از مقتضیات زمان و فضای رسانهای ایران محسوب میشود. در حال حاضر مخاطبان ایرانی در معرض محتوای متنوعی از شبکههای ماهوارهای، سینما، نمایش خانگی، فضای مجازی و رسانههای چاپی قرار دارند که استانداردهای متفاوت و گاهی متناقضی را دنبال میکنند.

در این میان، رسانه ملی موظف است با تکیه بر پژوهشهای علمی، محتوایی اثرگذار و منسجم تولید کند تا جایگاه خود را در این محیط رقابتی حفظ نماید.\چالشهای فضای رسانهای و لزوم پژوهش پیشینرئیس مرکز تحقیقات صداوسیما بر این نکته تأکید دارد که ایران هدف بیش از ۲۰۰ شبکه ماهوارهای فعال است که محتوایی علیه فرهنگ، تاریخ و ریشههای مذهبی کشور تولید و پخش میکنند.

در مقابل، فناوریهای ارتباطی و پلتفرمهای بینالمللی بدون محدودیت در دسترس مخاطبان ایرانی قرار گرفتهاند، در حالی که کشور در زمینههای حیاتی چون دارو تحت تحریم است. این تضاد، برنامهریزی برای تحول در رسانه ملی را اجتنابناپذیر میسازد.

هسنجییکی از تحولات بنیادین در مرکز تحقیقات، گذار از نظرسنجی سنتی به اثرسنجی و ذائقهسنجی است.

این رویکرد به سازندگان برنامهها و سریالها امکان میدهد تا با درک دقیقتر نیازها، مفاهیم و ایدههایی را به آنتن بفرستند که با واقعیتهای جامعه و خواست مخاطب همسو باشد.

سازی خطامرکز تحقیقات صداوسیما با مطالعه معتبرترین و بهروزترین روشهای افکارسنجی جهانی و انجام صدمهشناسی بر نقاط قوت و ضعف آنها، تلاش کرده تا خطای سنجش را به حداقل برساند.

همچنین با بازدید از مراکز افکارسنجی داخلی و برقراری ارتباط مستمر با آنها، زمینه را برای اعمال تحولات لازم در نحوه نظرسنجی مخاطبان فراهم آورده است.\مکانیزمهای اثرسنجی پیشآزمون، بعدآزمون و خوانش مخاطباثرسنجی تولیدات بر مخاطبان در سه شیوه اصلی پیشآزمون و بعدآزمون، تماشاگر غیربیننده و خوانش مخاطب اجرا میشود.

در دوره جدید، ارتباط تنگاتنگی بین مرکز تحقیقات، مرکز بودجه و برنامهریزی سازمان برقرار شده تا عملیاتهای رسانهای به صورت هماهنگ طراحی، اجرا و اثرسنجی شوند.

نتایج این همکاریها به زودی در قالب مطالعات اثرسنجی منتشر شده و به ترقی تولیدات سازمان کمک خواهد کرد.\بازنگری در سنجش مخاطب با تمرکز بر نسل جوانامروزه مخاطبان جوان محتوای صداوسیما را تنها از طریق تلویزیون سنتی دنبال نمیکنند، بلکه از بسترهای متنوعی چون فضای مجازی نیز به عنوان تماشاگر عمل میکنند.

این واقعیت الزام میکند که روشهای مرسوم سنجش مخاطب بازنگری شده و الگوهای مصرف رسانهای این قشر در نظر گرفته شود تا نتایج پژوهش به واقعیتهای روز نزدیکتر باشد.\شواهد کمی افزایش ۵ درصدی مخاطب در فصل تابستانگزارش نظرسنجی پیامگیران در فصل تابستان نشاندهنده افزایش ۵ درصدی مخاطب کلی تلویزیون نسبت به فصل قبل است. این آمار حاکی از آن است که سیاستهای تحولی در صداوسیما با وجود چالشهای موجود، در حال به ثمر نشستن است.

با ورود آثار طراحی و تولید شده در دوره جدید، انتظار میرود این روند صعودی تشدید شده و موفقیتهای بیشتری ثبت گردد.