>> شرایط آب تهران در سال ۱۴۰۴ بحرانیتر از پیش؛ هشدار مدیرعامل آبفای استان >> محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، در مراسم دیدار نوروزی با مدیران و کارکنان این شرکت، از تشدید بحران آب در سال جاری خبر داد. او تأکید کرد که ورود به سال ۱۴۰۴ با ادامه خشکسالی برای پنجمین سال متوالی روبرو شده است؛ وضعیتی که در تاریخ مدیریت آب تهران بیسابقه است.
دستاوردهای سال ۱۴۰۳ در برابر تهدید خشکسالی اردکانی با اشاره به چالشهای سال گذشته، گفت با وجود تشدید خشکسالی، توانستیم انتظارات ذینفعان را در تامین آب با کیفیت و به میزان کافی برآورده کنیم. او از مهمترین دستاوردهای سال ۱۴۰۳ نام برد منفعتبرداری از پروژههای ۱۷ هزار میلیارد تومانی در فروردین ماه اجرا ۹ کیلومتری از ابرپروژه رینگ آبرسانی تهران (حضرت قمر بنی هاشم) رکوردزنی در نصب انشعابهای فاضلاب سازماندهی نزدیک به ۲۰۰ هزار مترمکعب مخازن ذخیره آب رشد ۱۳۰ درصدی در کارکرد شرکت کاهش نگرانکننده ذخایر سدهای چهارگانه مدیرعامل آبفای استان تهران با بیان آمارهای دقیق، هشدار داد ذخایر سدهای امیرکبیر، لار، لتیان و ماملو در سال گذشته ۳۵ میلیون مترمکعب کاهش یافته و آب سد امیرکبیر در پایان اسفند به حدود ۱۰ میلیون مترمکعب رسیده است. با این حال، او تأکید کرد که برنامههای مدیریت تنش و پروژههای بلندمدت متوقف نشدهاند.
پیشبینی ۲۵ هزار میلیارد تومان پروژه تا شهریور اردکانی خبر داد که تا شهریور ماه امسال، پروژههای مهمی به ارزش ۲۵ هزار میلیارد تومان در بخشهای آب و فاضلاب به بهرهبرداری میرسند.
از جمله این پروژهها میتوان به موارد زیر اشاره کردتهدید به فرصت با اشاره به نامگذاری سال ۱۴۰۴ به عنوان سال اندوختهگذاری برای تولید توسط مقام معظم رهبری، اردکانی گفت یکی از عرصههای تبدیل تهدید به فرصت، عزم جدی مدیران برای جلب سرمایهگذاری بخش خصوصی است.
خوشبختانه زیرساختها و امکانات لازم در آبفای استان تهران فراهم است و باید حداکثر بهرهبرداری از این ظرفیتها صورت گیرد. سقایی مقدسترین وظیفه و شکر نعمت آب در پایان سخنان خود، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با تأکید بر برنامهریزی مدون و شفاف، اظهار داشت سقایی به عنوان بهترین و مقدسترین شغل در دین و فرهنگ ایرانیان، نعمتی است که نصیب ما شده.
شکر عملی این نعمت در آن است که از هر لحظه برای تامین آب مردم استفاده کنیم و شرمنده مشترکان نباشیم. >> تحلیل عمیقتر چرا سال ۱۴۰۴ سختتر از سال ۱۴۰۳ است؟ محسن اردکانی در ادامه سخنان خود، دلایل فنی و هیدروژئولوژیک تشدید بحران در سال جاری را تشریح کرد.
او بیان داشت ما با پدیدهای روبرو هستیم که فراتر از یک خشکسالی معمولی است؛ پیاپی پنج سال کاهش بارندگی، به معنای تخلیه تدریجی ذخایر آب زیرزمینی و سطحی است که سالها برای شکلگیری آنها صرف شده بود. مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران افزود که کاهش ورودیهای سدها تنها یک جنبه از مسئله است؛ جنبه دیگر، افزایش غیرمترقبه تقاضا در اثر رشد جمعیتی، توسعه صنعت و تغییر الگوی مصرف در موجهای گرما است که فشار دوچندان را بر شبکه توزیع وارد میکند.
وضعیت سدهای چهارگانه از مدیریت ذخیره به مدیریت بقیا با ارائه آمارهای مقایسهای، اردکانی نشان داد که حجم آب ورودی به سدهای امیرکبیر، لار، لتیان و ماملو در سال آب ۱۴۰۳-۱۴۰۲ نسبت به میانگین بلندمدت (۵۰ ساله) حدود ۴۰ درصد کاهش داشته است. او تأکید کرد ما در سال گذشته از مدیریت ذخیره به مدیریت بقیا سوئیچ کردیم.
یعنی هر مترمکعب آب در سدها باید با دقت جراحی تخصیص یابد تا هم نیاز شرب شهر تهران تامین شود و هم حق آب کشاورزی در پاییندست حفظ گردد. این تعادل ظریف، به گفته او، تنها با مدلسازیهای پیشرفته هیدروالیکی و همکاری ساعتی با سازمانهای جهاد کشاورزی و نیروگاههای برق امکانپذیر شده است.
استراتژی مقابله سه محور اصلی عملیات در سال ۱۴۰۴ مدیرعامل آبفای استان تهران، نقشه راه عملیاتی شرکت برای مقابله با شرایط سختتر امسال را در سه محور خلاصه کرد محور اول بهینهسازی شبکه توزیع و کاهش افتهای فیزیکی اردکانی اعلام کرد در سال ۱۴۰۴، تمرکز اصلی بر کاهش افتهای فیزیکی شبکه توزیع آب که در برخی مناطق قدیمی تهران به ۳۰ درصد میرسد، متمرکز است. او از طرح جراحی شبکه خبر داد که شامل تعویض ۵۰۰ کیلومتر لولههای فرسوده، نصب ۲۰۰ هزار شمارنده هوشمند برای تشخیص نشتهای پنهان، و تقسیمبندی شبکه به نواحی مدیریت فشار (DMA) برای کنترل فشار و کاهش است.
محاسبهها نشان میدهد که هر یک درصد کاهش افت، معادل آب شرب ۵۰۰ هزار نفر در سال است. محور دوم توسعه منابع غیروادی و بازیافت فاضلاب به عنوان راهکار استراتژیک، اردکانی بر ضرورت استفاده از آبهای غیروادی تأکید کرد ما نمیتوانیم فقط به باران و برف وابسته بمانیم.
هدف ما در سال ۱۴۰۴، رسیدن به بازیافت ۳۰ درصد فاضلاب تصفیه شده برای استفاده در صنایع، فضای سبز و تغذیه آبهای زیرزمینی است. او از پیشرفت در پروژه تصفیهخانه پیشرفته جنوب تهران (فاز مایع واحدهای ۷ و ۸) خبر داد که با تکمیل آن، ۲۵۰ هزار مترمکعب در روز فاضلاب به سطح استاندارد آبسازی و صنایع ارتقا مییابد.
همچنین به پروژههای تصفیهخانههای رباطکریم، بومهن، رودهن، قرچک، پاکدشت و خرگوشدره اشاره کرد که به طور جمعی ظرفیت تصفیه را به ۸۰۰ هزار مترمکعب در روز میرسانند.
محور سوم مدیریت تقاضا و فرهنگسازی مصرف بهینه اردکانی با اشاره به نقش مردم، گفت بهترین سد، مدیریت مصرف در خانه است. او از اجرای طرح صورتحسابگذاری بر اساس مصرف (IBT) با نرخهای تدریجی برای تشویق به صرفهجویی، و کمپینهای گسترده فرهنگی آب، حیاتیترین داروی طبیعت در مدارس، مساجد و رسانهها خبر داد. هدف، کاهش مصرف پرکاپیتا شرب از ۲۲۰ لیتر در روز به ۱۸۰ لیتر در روز تا پایان ۱۴۰۴ است.
او افزود تجربه سال گذشته ثابت کرد که با مشارکت مردم، میتوان در اوج گرما ۱۵ درصد مصرف را بدون کاهش رفاه مدیریت کرد. سرمایهگذاری بخش خصوصی موتور محرک اندوختهگذاری در بخش سرمایهگذاری، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران رویکرد جدید را تشریح کرد ما از مدل دولت-محور به مدل شراکت عمومی-اختصاصی (PPP) و بازار سرمایه سوئیچ کردهایم. او موارد زیر را به عنوان ابزارهای مالی جدید معرفی کرد صدور صکوک و اوراق مشارکت پروژههای آب و فاضلاب با بازدهی رقابتی و تضمین درآمد از تعرفهها.
قراردادهای BOT و BOO برای ساخت و بهرهبرداری از تصفیهخانهها و پمپاژهای بزرگ. صندوق سرمایهگذاری آب و فاضلاب استان تهران برای جذب سرمایههای خرد و کلان.
اما با تصویب آییننامه تعرفهگذاری تدریجی و شفاف توسط شورای وزیران، و تضمین خرید آب توسط شرکت، ریسک سرمایهگذار به حداقل رسیده است. اکنون ۱۵ طرح با ارزش ۱۲ هزار میلیارد تومان در پایپلاین مذاکره با سرمایهگذاران داخلی و خارجی قرار دارد. دیجیتالیسازی و هوشمندسازی مغز نوین مدیریت آب یکی از تحولات بزرگ سال ۱۴۰۴، راهاندازی سامانه یکپارچه مدیریت هوشمند آب تهران (SIWMS) است.
اردکانی توضیح داد این پلتفرم، دادههای ۱۵۰۰ سنسور فشار، دبی، کیفیت و سطح آب در شبکه توزیع، ۳۰۰ چاه آب زیرزمینی، ۴ سد بزرگ و ۱۰ تصفیهخانه را در زمان واقعی یکجا میکند.
با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، نشتها پیش از بروز پیشبینی میشوند، بهینهسازی فشار به صورت خودکار انجام میگیرد و سناریوهای تخصیص آب در شرایط بحرانی شبیهسازی میشوند. او افزود که این سامانه به داشبورد مدیریت بحران در دفتر مدیرعامل و استاندار متصل است تا تصمیمگیریهای آنی و مبتنی بر داده امکانپذیر شود.
بخش فاضلاب از جمعآوری به بازیافت و انرژی اردکانی دیدگاه جدید در مدیریت فاضلاب را بیان کرد فاضلاب دیگر زباله نیست؛ این منبع آب، انرژی و گذر است. او از سه پروژه نمادین در سال ۱۴۰۴ نام برد نیروگاه بیوگاز تصفیهخانه جنوب تهران با تولید ۳۰ مگاوات برق از بیوگاز لجن، ۴۰ درصد برق مورد نیاز تصفیهخانه تامین میشود.
تولید کود آلی از لجن کارخانه پالتسازی لجن با ظرفیت ۲۰۰ تن در روز، نیاز کود فضای سبز تهران و کشاورزی اطراف را برطرف میکند. شبکه فاضلاب هوشمند نصب سنسورهای سطح و کیفیت در ۵۰۰ نقطه کلیدی برای پیشگیری از سرریز و آلودگی رودخانهها.
ویتها عبارتند از تخصیص ۱۰۰ درصد آب سدها به مصرف شرب و بهداشتی. فعالسازی ۱۵۰ چاه اضطراری با ظرفیت ۵۰۰ هزار مترمکعب در روز.
محدودیت کامل آبسازی فضای سبز عمومی و کشاورزی با جبران از طریق آب بازیافت. اجرای تعرفههای مجازاتگرایانه برای مصرفهای بیش از سهمیه در فصل گرما. همکاری با سپاه و بسیج برای توزیع آب با صهریج در مناطق دچار قطع.
او تأکید کرد این سناریو تنها روی کاغذ نیست؛ در بهمن ماه ۱۴۰۳، یک تمرین عملیاتی کامل با حضور تمام سازمانهای ذینفع انجام شد تا زمان واکنش از ساعت به دقیقه کاهش یابد. پیام به کارکنان شما سازندگان امنیت آبی ملت هستید در پایان، محسن اردکانی با لحنی عاطفی به کارکنان خطاب کرد از کارگر حفاری در ۴۰ متر عمق خاک تا کارشناس کنترل کیفیت در آزمایشگاه، و از اپراتور پمپاژ در نوبت شب تا برنامهریز در دفتر؛ هر یک از شما نگهبان یک قطره آب هستید.
سال ۱۴۰۴ امتحان سختی است، اما من با اطمینان از توانایی، ایمان و مجاهدت شما میگویم ما این امتحان را هم با افتخار میگذرانیم.
آب تهران، امانت امام زمان (عج) در گله ماست و ما خزانهدار امین آن هستیم. نتیجهگیری تهران در آستانه تحولی بزرگ در مدیریت آب شرایط آبی تهران در سال ۱۴۰۴ بدون شک سخت و چالشبرانگیز است، اما همانطور که مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران تشریح کرد، این چالش با برنامهریزی علمی، سرمایهگذاری هوشمند، تکنولوژی پیشرفته و اراده فولادی کارکنان و مشارکت مردم، به فرصت برای (پرش) به سمت مدیریت آب پایدار و هوشمند تبدیل میشود.
کلید موفقیت در سه واژه خلاصه میشود برنامهریزی، سرمایهگذاری، مشارکت. تهران با زیرساختهای در حال تکمیل، کادر انسانی مجرب و حمایتی که از ارکان نظام دارد، قادر است از این بحران قویتر و پایدارتر بیرون بیاید. منبع خبرگزاری تسنیم دستهبندی اخبار اقتصادی | کسب و کار